|
|
EL SANATLARI |
|
TİFTİK
ÇORAPLAR:Yüksek dağlık yaylaları bulunan yerlerde köylülerimizin çoğunluğu
hayvancılıkla uğraşırlar. Yerli ırk keçilerle , koyun fazlasıyla
yetiştirilmektedir.Buna bağlı olara koyun ve keçilerden elde edilen yün ve
tiftik yöresel işleyiş biçimiyle giyim eşyası olarak değerlendirilir ki ,
bunların en önemlilerinden biride tiftik çoraplardır. Tiftik, kış başlarında
keçilerin özel taraklarla taranması şeklinde elde edilir. Elde edilen tiftik
yıkanıp temizlendikten sonra" teşi" denilen eğirme aletiyle eğrilir, iplik
haline getirilir. Bu iplikler diğer yün çorap ipliklerine göre biraz kalıncadır.
Bundan renkli ipliklerle çoraplara desen de verilebilir. Yıkandıktan sonra
süngerleşen tiftik, kabarık ve saçaklı haliyle gösterişli bir hal alır. Bu
haliyle tiftik çoraplar iyi fiyatlarda alıcı bulmaktadır.
HALI VE KİLİMLER: Ağrı ilinde hayvancılığa bağlı olarak yerli ırk
koyunlarımızdan alınan yün ve yapağılar yöresel dokuma biçimleriyle halı ve
kilim haline getirilir. Kırkım mevsiminde koyunlardan elde edilen yapağı yıkanıp
kurutulduktan sonra özel taraklardan geçirilmek suretiyle temizlenir ve eğirerek
iplik elde edilir. Dokumaya elverişli iplikler çeşitli maddelerle boyanarak
renklendirilir ve yerli tezgahlarda kadın ve kızlar tarafından dokunurlar.
Dokumalara renk ve motif yönünden bölgenin kültür özellikleri yansıtılır.Ağrı
yöresinde yerli dokumalar iç piyasada pazarlanmaktadır. Ayrıca kırsal kesimdeki
halk kendi ihtiyacı olan yazgıları kendi dokumalarıyla elde etmeye çalışırlar.
Ağrı ilindeki halı ve kilim dokumacılığı günümüz şartlarına uygun olarak gün
geçtikçe gelişmektedir.
NAZARLIK VEYA ÜZERLİK: El sanatlarıyla ilgili olarak halkın üzerlik veya
nazarlık olarak tabir ettiği; mısır, arpa taneleri ve üzerlik otunun
dizilmesiyle elde ettiği duvar süsleri gerek inanç bakımından gerekse süsleme
tekniği ve anlayışı yönünden bölgenin kültür özelliklerini yansıttığı için
kültürel ve turistik değer taşıyan el sanatı çalışmalarından sayılır. Üzerikler
genellikle köylerde evlerin duvarlarını süsleyen ayrıca nazardan koruduğuna
inanılan eşyalardan sayılır.
BUĞDAY VE ÇAVDAR SAPINDAN YAPILAN EŞYALAR: Olgun hale gelmiş buğday
sapları başaklarından temizlenerek ıslatılıp örmeye elverişli hale getirilir.
Ağrılı kadın ve kızlarımız bunlardan çanta, sepet, çay tepsileri ve çocuk
şapkaları yapmaktadırlar. Ayrıca bunlar güzel renklere boyanıp motiflerle
süslendiği zaman turistlerin ilgisini çekmektedir.
KEÇE YAPIMI: Keçecilik Ağrı'da hayvancılığa bağlı olarak gelişmiş diğer
bir el sanatı koludur. Genellikle kuzu yünüden yapılan keçeler, yünün hallaç
taraklarından geçirilmesinden sonra özel yöntem ve tekniklerle sıkıştırılmasıyla
elde edilir. Keçelerin üzerine renkli yünlerden desen yapılır.Keçeler kırsal
kesimde yaşayan ve hayvancılıkla uğraşan Ağrı halkının çok kullandığı bir
yazgıdır. Köylüler kendi koyun ve kuzularından ürettikleri yünleri keçecilere
götürerek ihtiyaçları olan keçeleri yaptırırlar. Keçeler sıcak tutması yönüyle
bilhassa yaylalarda hayvancılıkla uğraşan halk için halı ve kilimden daha fazla
bir önem taşır.Keçeden yazgı , çoban başlığı, çoban kepeneği gibi eşyalar
yapılır. Önemli bir ihtiyaç maddesi durumunda olan keçe ve keçecilik bölgede
ticari bir meslek ve unsurdur.