NÜFUS

Ağrı nüfusu, hızlı artışı ile dikkati çeker. Nüfus miktarı Türkiye genelinde fazla bir yekun tutmasa bile, ailelerdeki fert sayısına ve doğurganlık oranına göre nüfus artışı her zaman ülke ortalamasının üzerinde olmuştur. Cumhuriyet döneminde yapılan ilk nüfus sayımı (1927)  Ağrı'nın nüfusu 104 434'tür. Aynı yıl Türkiye nüfusunun toplamı 13.6 milyondur. 1990 Genel Nüfus Sayımı’na göre Ağrı, nüfus büyüklüğü bakımından 43. sıradadır. Nüfusu 500 000'den az iller grubunda yer alan Ağrı, ülke nüfusunun binde (0.773) ünü barındırmaktadır. İl'in nüfus yoğunluğu, ülke ortalamasının yaklaşık yarısı (% 55) düzeyindedir. Bununla birlikle nüfus artış hızı %2,5 ile oldukça yüksektir. Doğum oranı ve artış hızı Türkiye ortalamasının üstünde olmasına rağmen, nüfus yerleşmesi açısından tenha sayılır. Çünkü sürekli bir göç olmakladır. Göç, köyden ilçeye, ilçe veya köylerden büyük şehirlere olmak üzere iki biçimde görülür. Köyden ayrılan aileler ilk aşamada yakın ilçeye yerleşmekte, ancak şehirde aradığını bulamadığı için, ikinci aşamada büyük ve her yönü ile gelişmiş şehirlere olmakladır.

Göçün başlıca sebepleri:

• Aşırı ve dengesiz nüfus artışı sonucunda or­taya çıkan işsizlik,

• İklimin elverişsizliği, toprağın az verimli oluşu,

• Askerlik görevini Anadolu'nun değişik yerlerinde yapmış, büyük şehirlerde okumuş, gezmiş veya çalışmış olanların köyünü terk etmesi,

• Tarlada, tarım işlerinde ve hayvancılıkta çalışmama isteği,

• Geçimsizlik ve sosyal huzursuzluk...

Nüfusun Yaş Gruplarına Göre Dağılımı

Ağrı nüfusunun yaş yapısı ülke genelinden biraz farklıdır. Nüfus Sayımı sonuçlarına göre 0-20 yaş arasındaki insan sayısı il nüfusunun % 62'sini oluşturur. Bu, Ağrı'daki nüfus yapısının genç olduğunu göstermektedir. Her ailede çocuk sayısı çoktur. Bunların üretime katkıları yoktur, hepsi tüketicidir. Nüfusun böylesine dengesiz artışı ve genç neslin çoğunlukta oluşu;

• Erken evlilik,

• Çok çocuk sahibi olma isteği,

• Doğumu önleme yollarının iyi bilinememesi,

• Gelenek ve ihmalkarlıktır.

Yerleşme Düzeni ve Nüfus

Ağrı'da nüfus, şehir ve köy olmak üzere iki yerleşim biriminde yaşar. Ağrı'da Merkez ilçe dahil, 7 ilçe, (7 bucak), 562 köy ve 370 köy altı yerleşim birimi ile toplam 940 yerleşim ünitesi vardır. Bu kadar dağınık yerde 528 744 insan yaşar. Nüfus; iklim bakımından daha elverişli olan yerlere, dere boylarına, akarsu kenarlarına, verimli topraklara ve çoğunlukla ovalık alanlara toplanmıştır.Köylerin yerleşme merkezlerinin konumu şöyledir: 90'ı ovada, 70'i vadide, 157'si dağ eteğinde, 95'i yamaçta, 50'si sırttadır.

2000 Yılı nüfus Sayım Sonuçları

Ağrı ilinin nüfusu 528744 dir. Bu nüfusun %44'ü şehirlerde %56'sı kırsal alanlarda yaşamaktadır.